ნ?კო ფ?როსმან? » სრულყოფილება ხელმისაწვდომია


 
 
 


ნ?კო ფ?როსმან?

ავტორი: lizi 1-02-2012, 13:23, ნახეს: 5814

Share
0
ნ?კო ფ?როსმან?

ნ?კო (ნ?კოლოზ) ასლან?ს ძე ფ?როსმანაშვ?ლ? (ნ?კო ფ?როსმან?) (დ. 1862, სოფ. მ?რზაან? ― გ. 1918, თბ?ლ?ს?),
ქართველ? პრ?მ?ტ?ვ?სტ? მხატვარ?.

ბ?ოგრაფ?ა

ცნობებ? ფ?როსმან?ს ცხოვრებ?ს შესახებ უმეტესად შეკრებ?ლ?ა მ?ს? გარდაცვალებ?ს შემდეგ. და?ბადა გლეხ?ს ოჯახშ?, რომელ?ც ადრევე გადასახლდა შულავერშ?. მშობლებ?ს გარდაცვალებ?ს შემდეგ ფ?როსმან? თბ?ლ?სშ? გადმოვ?და საცხოვრებლად. ბავშვობაშ?ვე ?ჩენდა დ?დ ?ნტერესს მხატვრობ?სადმ?, ბევრს ხატავდა კ?დეც. სპეც?ალურ? სამხატვრო განათლება არ მ?უღ?ა. 1880-?ან წლებშ? თვ?თნასწავლ გ. ზაზ?აშვ?ლთან ერთად გახსნა ფერწერ?ს სახელოსნო და აბრებ?ს შეკვეთებს ღებულობდა. 1890-1894 კონდუქტორად მუშაობდა ამ?ერკავკას??ს რკ?ნ?გზაზე, შემდეგ ვაჭრობაშ?ც სცადა ბედ?. XIX-XX საუკუნეებ?ს მ?ჯნაზე თბ?ლ?სელ მედუქნეებთან და მ?კ?ტნებთან აფარებდა თავს, მათ? შეკვეთ?თ ხატავდა აბრებს, პორტრეტებს, სურათებს. ს?ცოცხლ?ს ბოლომდე გაჭ?რვებას თავ? ვერ დააღწ?ა; ქართველ მხატვართა საზოგადოება დროდადრო ცდ?ლობდა შეემსუბუქებ?ნა მ?ს? ხვედრ?. თუმცა ფ?როსმანაშვ?ლ? მარტოობაშ? გარდა?ცვალა და მ?ს? საფლავ?ც უცნობ? დარჩა.

შემოქმედება

ჟ?რაფ?

ნ?კო ფ?როსმან?

ფ?როსმან?ს, როგორც მხატვრ?ს აღმოჩენაშ?, მ?ს? სურათებ?ს შეგროვებასა და შემოქმედებ?ს პროპაგანდაშ? განსაკუთრებულ? ღვაწლ? მ?უძღვ?ს ძმებ ზდანევ?ჩებს - მხატვარ კ?რ?ლ და პოეტ ?ლ?ას, მხატვრებს მ. ლე დანტ?უს, დ. შევარდნაძეს, ლ. გუდ?აშვ?ლს, დ. კაკაბაძეს და სხვებს. უფრო გვ?ან - გ. ლეონ?ძეს, რომელმაც მნ?შვნელოვან? ცნობებ? მო?პოვა´მ?ს? ბ?ოგრაფ??სათვ?ს.

ნ?კო ფ?როსმან?

ფ?როსმანაშვ?ლ?ს ნამუშევრებ? წარმოდგენ?ლ? ?ყო ქართველ მხატვართა I დ?დ გამოფენაზე თბ?ლ?სშ? 1918 წელს. 1920-?ან წლებშ? ?ბეჭდებოდა წერ?ლებ? პერ?ოდულ პრესაშ?, გამო?ცა მ?სდამ? მ?ძღვნ?ლ? კრებულ?. განსაკუთრებ?თ გაცხოველდა ?ნტერეს? ფ?როსმან?სადმ? 50-?ან წლებ?ს შემდეგ - გამო?ცა წ?გნებ? საქართველოშ?, რუსეთშ?, უცხოეთშ?. შე?ქმნა ბ?ოგრაფ?ულ? ფ?ლმ?, და?წერა მ?სდამ? მ?ძღვნ?ლ? პ?ესებ?, მუს?კალურ? ნაწარმოებებ?; ფ?როსმან?ს სურათებ?ს გამოფენა მოეწყო ყოფ?ლ სსრკ-?ს ქალაქებშ? და დასავლეთ ევროპ?ს მრავალ ქვეყანაშ?. თბ?ლ?სშ? და?დგა ფ?როსმან?ს ძეგლ?; მხატვრ?ს მშობლ?ურ სოფელშ? - მ?რზაანშ? - გა?ხსნა ფ?როსმან?ს მუზეუმ?. მხატვრ?ს ნამუშევართა დ?დ? ნაწ?ლ? ამჟამად ?ნახება საქართველოს ხელოვნებ?ს სახელმწ?ფო მუზეუმშ?, აგრეთვე ყოფ?ლ სსრკ-?სა და საზღვარგარეთ?ს ზოგ მუზეუმებშ?, თბ?ლ?ს?ს ყოფ?ლ სსრკ-?სა და უცხოეთ?ს კერძო კოლექც?ებშ?. მ?ს ნაწარმოებთა დ?დ? ნაწ?ლ?ს ქრონოლოგ?ა დღემდ?ა დაუდგენელ?ა.

მეთევზე

ნ?კო ფ?როსმან?

ფ?როსმან?ს თემატ?კას გარკვეულ? კვალ? დაამჩნ?ა ?მ სოც?ალურმა გარემომ, რომელშ?ც უხდებოდა ცხოვრება მხატვარს. მ?ს მხატვრულ მემკვ?დრეობაშ? დ?დ? ადგ?ლ? უჭ?რავს ქე?ფ?ს სცენებს, რომელ?ც არსებ?თად, თბ?ლ?სელ ვაჭარ-ხელოსანთა, მ?კ?ტნებ?ს,ზოგჯერ თავადებ?ს ჯგუფურ პორტრეტებს წარმოადგენს („ბეგოს კამპან?ა“, „ქე?ფ? მეარღნე დათ?კო ზემელთან“, „თავადებ?ს ქე?ფ? მ?ნდვრად“, „ხუთ? თავად?ს ქე?ფ?“, 1906, ყველა - საქართველოს ხელოვნებ?ს მუზეუმ?, თბ?ლ?ს? და სხვა). ზოგჯერ ქე?ფ?ს სცენებ? გაშლ?ლ?ა პე?ზაჟ?ს ფონზე („სვ?რ?“, საქართველოს ხელოვნებ?ს მუზეუმ?, თბ?ლ?ს?), ან ჩართულ?ა მრავალფ?გურ?ან „პანორამულ“ კომპოზ?ც?ებშ? („ვ?რ?ს ხ?დ?“, „კახეთ?ს ეპოს?“, „ქე?ფ? რთველშ?“). თემატ?კურად სცენებს ენათესავება ნატურმორტებ? და აბრებ?.

ნ?კო ფ?როსმან?

ნ?კო ფ?როსმან?

ნ?კო ფ?როსმან?

ფ?როსმანაშვ?ლს ?ზ?დავდა სოფლ?ს ბუნება და ცხოვრება („რთველ?“, „დღეობა ბოლნ?სშ?“, „გლეხ?ს ქალ? ვაჟ?თ“, „გლეხკაც? ვაჟ?თ“, „წყალზე მ?მავალ? ბავშვებ?ან? დედაკაც?“, „კალოობა“ - ყველა საქართველოს ხელოვნებ?ს მუზეუმ?, თბ?ლ?ს?); ?შვ?ათად მ?მართავდა ქალაქურ პე?ზაჟებს („ბათუმ?“, „ფუნ?კულორ?“ - ორ?ვე საქართველოს ხელოვნებ?ს მუზეუმ?, თბ?ლ?ს?). განსაკუთრებულ? პოეტურ? ძალ?თ არ?ს აღბეჭდ?ლ? ფ?როსმანაშვ?ლ?ს მ?ერ დახატულ? ღამ?ს სცენებ? („არსენალ?ს გორა ღამ?თ“, მოსკოვ?, კერძო კოლექც?ა; „ყაჩაღმა ცხენ? მო?პარა“, „დათვ? მთვარ?ან ღამ?თ“ - ორ?ვე საქართველოს ხელოვნებ?ს მუზეუმ?, თბ?ლ?ს?). მკვეთრ? სოც?ალურ? დახას?ათებებ?თ გამო?რჩევა ფ?როსმანაშვ?ლ?ს მ?ერ თბ?ლ?სელ? ხელოსნებ?ს, მედუქნეებ?ს, კ?ნტოებ?ს, ბოჰემ?ს წარმომადგენელთა, აგრეთვე მუშებ?ს პორტრეტებ? („გოგონა საჰაერო ბუშტ?თ“,მოსკოვ?, კერძო კოლექც?ა; „მდ?დარ? კ?ნტოს შვ?ლ?“, „მეეზოვე“, „ორ? მუშა“, „აქტრ?სა მარგარ?ტა“, „ორთაჭალ?ს ტურფებ?“, „მუშა სოსო“, „მებადურ?“ - ყველა საქართველოს ხელოვნებ?ს მუზეუმ?, თბ?ლ?ს? და სხვა). სოც?ალურ? დაპ?რ?სპ?რება მკაფ?ოდ არ?ს ნაჩვენებ? ცნობ?ლ სურათშ? „უშვ?ლო მ?ლ?ონერ? და ღარ?ბ? ქალ? შვ?ლებ?თ“ (საქართველოს ხელოვნებ?ს მუზეუმ?).

აქტრ?სა მარგარ?ტა

ნ?კო ფ?როსმან?

ფ?როსმანაშვ?ლ?ს შემოქმედებაშ? დ?დ? ადგ?ლ? უჭ?რავს ან?მალ?სტურ ჟანრს (დღემდე ფ?როსმანაშვ?ლ? ერთადერთ? ქართველ? ან?მალ?სტ?ა). უეჭველ?ა, მხატვარ? ცხოველთა გამოსახულებებშ? ხშ?რად გარკვეულ ს?მბოლურ-მორალურ აზრს აქსოვდა. განსაკუთრებ?თ შთამბეჭდავ?ა „?რემ?“, „ჟ?რაფ?“, „თეთრ? ღორ? გოჭებ?თ“, „შავ? ტახ?“, „თეთრ? დათვ?“, „არწ?ვს კურდღელ? დაუჭერ?ა“ და სხვა (ყველა საქართველოს ხელოვნებ?ს მუზეუმ?). ფ?როსმანს ?ზ?დავდა ?სტორ?ულ? თემებ?ცა და პერსონაჟებ?ც („რუსთაველ?“, „თამარ მეფე“, „ერეკლე მეორე“, „გ?ორგ? სააკაძე“ - არსებობს სხვადასხვა ვარ?ანტ?; „შეთე გზას უჩვენებს თავად ბარ?ატ?ნსკ?ს შამ?ლ?ს დასაჭერად“ და სხვა). ფ?როსმან?ს ზოგ? სურათ? ქართულ? თეატრ?ს სპექტაკლებ?თ (დ. ერ?სთავ?ს „სამშობლო“, ვ. გუნ?ას „და-ძმა“) არ?ს შთაგონებულ?.

ნ?კო ფ?როსმან?

ფ?როსმან? ჩვეულებრ?ვ მუშამბაზე წერდა. მ?ს სურათებშ? ადვ?ლ? შესამჩნევ?ა, რომ ავტორს სპეც?ალურ? განათლება არ მ?უღ?ა, მაგრამ ეს არ უშლ?ს ხელს მხატვრ?ს მ?ერ შექმნ?ლ? სამყაროს მთლ?ანობას, ერთგვარად ხელს უწყობს კ?დეც მ?ს? სურათებ?ს მკაფ?ო თავ?სებურებებ?ს გამოვლენას. ფ?როსმანაშვ?ლ?ს სურათებ?ს უპ?რველეს ძალას შეადგენს მათ? შ?ნაგან? ს?მართლე, უშუალობა, დ?დ? ექსპრეს?ულობა, ხას?ათ?ს მკაფ?ო გამოკვეთა. სხვა თვ?თნასწავლ მხატვართაგან განსხვავებ?თ, ფ?როსმანაშვ?ლ? მ?ზნად არ ?სახავდა ბუნებ?ს ნატურალ?სტურ ?მ?ტაც?ას, არ მ?სდევდა წვრ?ლმანებს, შესწევდა ყველაფერშ? არსებ?თ?ს, ტ?პურ?ს დანახვ?სა და განზოგადებ?ს უნარ?. მ?ს? სურათებ?ს კოლორ?ტ? მკაცრ?ა, ზოგჯერ თ?თქმ?ს მონოქრომულ? (ბევრ? სხვა თვ?თნასწავლ? მხატვრ?საგან განსხვავებ?თ, რომლებსაც ფერადებ?ს ს?ჭრელე ხ?ბლავდა). მათ? აგება მოწმობს ავტორ?ს მახვ?ლ კომპოზ?ც?ურ ალღოს. ფ?გურებ?ს განლაგება უმეტესად ფრონტალურ?ა, ?ერატ?კულ?, სახეებ? არ გადმოგვცემს კონკრეტულ განწყობ?ლებას; ს?ვრც?ს გადმოცემა, პროპორც?ულ? შეფარდებებ? რამდენ?მე პ?რობ?თ?ა; განურჩევლად ზომ?სა, ფ?როსმანაშვ?ლ?ს სურათებს შ?ნაგან? მნ?შვნელოვანება და მონუმენტურობა ახას?ათებს. ყველა ამ თვ?სებ?თ ფ?როსმან?ს შემოქმედება ძველ ქართულ კედლ?ს მხატვრობას ენათესავება.
მემკვ?დრეობა [რედაქტ?რება]

ფ?როსმან?ს ძეგლ? მ?რზაანშ?.

ნ?კო ფ?როსმან?

ერთლარ?ან? ფ?როსმან?ს გამოსახულებ?თ

ნ?კო ფ?როსმან?

როდესაც ფ?როსმანს მემკვ?დრეობას ვეცნობ?თ, ნათელ? ხდება მხატვრ?ს ?ნტერესთა მრავალფეროვნება, რჩება შთაბეჭდ?ლება, რომ მას სავსებ?თ ჩამოყალ?ბებულ? მსოფლგაგება ჰქონდა და შეგნებულად, თანამ?მდევრულად ქმნ?და თავ?ს მხატვრულ სამყაროს. ფ?როსმან?ს შემოქმედებამ XX საუკუნ?ს 10-20-?ან წლებშ? მ?ჯნაზე, როდესაც ხელოვნებაშ? მწვავედ და?სვა ქართულ? ეროვნულ? ფორმ?ს ძ?ებ?ს საკ?თხ?, დ?დ? გამოძახ?ლ? პოვა ქართველ მხატვართა ახალ თაობ?ს წარმომადგენლებშ?, რომელთაც სამართლ?ანად მ?აჩნდათ, რომ ფ?როსმან? ეროვნულ ნ?ადაგზე ორგანულად აღმოცენებულ? მხატვარ?ა. დღეს ფ?როსმან?ს შემოქმედება საყოველთაო სახალხო ს?ყვარულ?თ სარგებლობს.

ნ?კო ფ?როსმან?

კატეგორია: ხელოვნება

პატივცემულო მომხმარებელო, თქვენ შემოხვედით როგორც დაურეგისტრირებელი მომხმარებელი, გთხოვთ დარეგისტრირდეთ და შემოხვიდეთ საიტზე თქვენი სახელით.


კომენტარების დამატება

სახელი:*
ელ-ფოსტა:*
კომენტარები:
შეიყვანეთ კოდი: *